Ομιλία Επίτροπου Δ. Αβραμόπουλου στο 2ο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, 2/3/2017

Printer Friendly and PDF
Ημερομηνία: 
3 Μαρ 2017
  • Αβραμόπουλος Avramopoulos

Θα ήθελα να ευχαριστήσω τους διοργανωτές του Οικονομικού Φόρουμ Δελφών για την πρόσκληση. Είμαι βέβαιος ότι ο θεσμός αυτός θα συνεχίσει να ενισχύεται, κάτι που άλλωστε επιβεβαιώνει και η συμμέτοχη όλων σας, διακεκριμένων προσωπικοτήτων από τον χώρο της επιχειρηματικότητας, των γραμμάτων, της πολίτικης και της διπλωματίας.

Το Φόρουμ εξελίσσεται σε ένα πεδίο ανταλλαγής απόψεων μπροστά στις κοινές για όλους μας προκλήσεις, και τα αποτελέσματά του ανοίγουν νέους δρόμους προβληματισμού.

Και βεβαία, η επιλογή του ιερού τόπου των Δελφών είναι ιδανική, καθώς ο τόπος αυτός συνδέεται ιστορικά με τη Δελφική Αμφικτυονία, αλλά και τη διαχρονική φιλοδοξία του ανθρώπου να προβλέπει το μέλλον για να προετοιμάζεται να το αντιμετωπίσει.

Το θέμα της σημερινής μου ομιλίας είναι σχετίζεται ακριβώς με τις προκλήσεις και τις προοπτικές του νέου μας σπιτιού, της Ευρώπης, και της ευθύνης μας να το προστατεύσουμε.

Μια σύντομη ανάδρομη στην σύγχρονη ιστορία θα μας θυμίσει τις τραγωδίες 2 παγκόσμιων πολέμων, την ήπειρο μας διαιρεμένη και πάνω από 70.000.000 νεκρούς, καθώς και ένα τοπίο ανθρώπινης και φυσικής καταστροφής.

Πρόσφατα επισκέφθηκα το κέντρο συγκέντρωσης και εξόντωσης του Άουσβιτς. Πρόκειται για έναν τόπο ανείπωτων θηριωδιών κατά του ανθρωπίνου γένους, για έναν τόπο όπου καταργήθηκε κάθε έννοια ηθικής και σεβασμού της ανθρώπινης ζωής και αξιοπρέπειας.

Όταν μιλάμε σχετικά με τις θηριώδεις που έγιναν κατά τους δύο Παγκόσμιους Πολέμους, όταν μιλάμε για το Ολοκαύτωμα, δεν αναφερόμαστε σε κάποια μακρινή περίοδο.

Η γενιά που βίωσε τις δραματικές αυτές στιγμές της ιστορίας είναι ακόμα στη ζωή. Και η ιστορία που μας διδάσκει, μας θέτει προ των ευθυνών μας, να μην επιστρέψουμε σε αυτή τη σκοτεινή περίοδο. Αυτό το καθήκον αντικατοπτρίζεται στην ουσία της ύπαρξης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ήταν ακριβώς πριν  60 χρόνια, όταν ηγέτες με όραμα και αποφασιστικότητα προχώρησαν στην δημιουργία της ενωμένης Ευρώπης. Πήραν αυτήν την απόφαση στο όνομα των λαών τους, αφήνοντας πίσω τις δραματικές τους εμπειρίες. Ενωμένη Ευρώπη σήμαινε έναν ευρύτερο γεωπολιτικό χώρο, στον οποίο, με το πέρασμα του χρόνου, θα κυριαρχούσε η ειρήνη, η συνεργασία, η σταθερότητα, η ασφάλεια, το κράτος δικαίου, τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Και αυτήν την κληρονομιά μας την παρέδωσαν οι προηγούμενες γενιές με την εντολή να μην επιτρέψουμε σε κανέναν και σε τίποτε να την υπονομεύσει.

Οι άνθρωποι όμως από τη φύση τους, όπως η ιστορία έχει αποδείξει, ξεχνούν. Κάποιοι πιστεύουν ότι όλες αυτές τις κατακτήσεις είναι δεδομένες. 

Είναι ηθική και πολιτική υποχρέωση μας να κρατήσουμε ζωντανό και να προστατεύσουμε το Ευρωπαϊκό όραμα.

Το ευρωπαϊκό εγχείρημα τίθεται σε αμφισβήτηση. Το ευρωπαϊκό όραμα σταδιακά φθίνει. Όχι από μόνο του. Σκοτεινές δυνάμεις το αμφισβητούν και το υπονομεύουν με πρώτες εκείνες του λαϊκισμού και του εθνικισμού. 

Οι φωνές του ευρωσκεπτικισμού και του αντιευρωπαϊσμού συγκλίνουν με τις δυνάμεις αυτές στο κοινό τους σκοπό να αποδυναμώσουν την έννοια και το περιεχόμενο της Ευρώπης, ή ακόμα και να το εκτροχιάσουν.

Κάποιοι πίστευαν ότι ο καταλύτης για την αμφισβήτηση της Ευρώπης θα ήταν η οικονομική κρίση. Τελικά αποδεικνύεται ότι είναι η προσφυγική και μεταναστευτική κρίση. Και τούτο γιατί η διαχείριση της κρίση αυτής κλόνισε τις δυο βασικές αρχές πάνω στις οποίες στηρίζεται το ευρωπαϊκό οικοδόμημα: την αλληλεγγύη και την υπευθυνότητα.

Οι αρχές αυτές δεν είναι μόνο ηθικές. Είναι νομικά δεσμευτικές για όλα τα κράτη μέλη που έχουν συνυπογράψει και αποδεχτεί τα ιδρυτικά κείμενα της Ένωσης, οπού και διατυπώνονται με σαφήνεια.

Κάποιες κυβερνήσεις έχοντας στρέψει την προσοχή τους στο εσωτερικό των χώρων τους και στο εσωτερικό τους ακροατήριο και αγνοώντας τις ευθύνες τους, εξέθρεψαν συνειδητά τον ευρωσκεπτικισμό με τον εύκολο, ρηχό αλλά ευχάριστο λαϊκιστικό τους λόγο. 

Και επεσήμανα ότι αγνόησαν τις ευθύνες τους, αφού, με μεγάλη ευκολία, άρχισαν να χρησιμοποιούν τα δημοψηφίσματα σχετικά με ζητήματα που αφορούν στην Ευρωπαϊκή αλληλεγγύη.  

Μετέθεσαν με αυτόν τον τρόπο το κύριο βάρος στους ώμους των πολιτών, αποδεικνύοντας την έλλειψη ηγετικότητας και υπευθυνότητας, καθώς παραγνώριζαν με αυτόν τον τρόπο τη βασική τους δημοκρατική αρμοδιότητα να λαμβάνουν αποφάσεις και να κρίνονται από αυτές.

Αποτέλεσμα αυτής της κατάστασης ήταν και το ΒRΕΧΙΤ. Είναι νωρίς να αποτιμήσουμε το κόστος της εξόδου του Ηνωμένου Βασιλείου από την ευρωπαϊκή οικογένεια.

Ωστόσο, θα ήθελα να τονίσω ότι αποτέλεσμα των αμερικανικών εκλογών είχε μεγαλύτερο αντίκτυπο για την Ευρώπη από το ΒRΕΧΙΤ.

Και αυτό γιατί οι αμερικανικές εκλογές έχουν ενθαρρύνει ακραία λαϊκιστικά κινήματα να ερμηνεύσουν τη νίκη του Τραμπ ως νίκη των δικών τους ιδεών.

Πάρα τα όσα γράφονται και ακούγονται, πολύ σύντομα, πιστεύω ότι οι ισχυρές αξίες της αμερικανικής δημοκρατίας θα αποδειχτούν ισχυρότερες από τις ισχυρές σε ένταση αλλά αδύναμες σε περιεχόμενο, φωνές των λαϊκιστών. 

Η σημερινή ηγεσία της Ευρώπης καλείται όχι άπλα να αντιδράσει αλλά και να αναλάβει τη μεγάλη ευθύνη να κρατήσει ζωντανό το όραμα, να ενισχύσει τις αρχές και τις άξιες της και να κινηθεί προς τα εμπρός, στον δρόμο που έδειξαν οι προηγούμενες ενορατικές ηγεσίες της, 60 χρόνια πριν.

Και δεν είναι οξύμωρο να πούμε ότι το μέλλον της Ευρώπης ορίζεται από το δραματικό της παρελθόν. Ο δρόμος προς τα εμπρός είναι αυτός που ορίζεται καταρχήν από τη σθεναρή αντίσταση στα κινήματα του λαϊκισμού και του εθνικισμού, και κυρίως, από την ολοκλήρωση του ευρωπαϊκού εγχειρήματος.

Γιατί η Ευρώπη δεν έχει ακόμα ολοκληρωθεί. Και αυτό εξηγεί κάποιες από τις αδυναμίες που ακόμα έχει.

Η Ευρώπη υπολείπεται σε ολοκληρωμένες πολιτικές στην οικονομία, στην εξωτερική σχέσεις, στην άμυνα, στην εσωτερική της ασφάλεια.

Δεν αρκούν τα κοινά προγράμματα, απαιτείται κοινό όραμα, στρατηγική και δράση. 

Στον τομέα της οικονομίας βιαστήκαμε να υιοθετήσουμε κοινό νόμισμα χωρίς πρωτύτερα να έχουμε υιοθετήσει κοινή οικονομική πολιτική.

Στην εξωτερική πολιτική η Ευρώπη δεν διαδραματίζει το ρόλο μιας πραγματικά ενωμένης δύναμης.

Στον τομέα της άμυνας εμποδίστηκε από τα πρώτα κιόλας βήματά της να χειραφετηθεί αμυντικά, προκειμένου να δημιουργήσει τις αντίστοιχες δομές, να ενισχύσει την αμυντική της βιομηχανία και να υιοθετήσει ένα ενιαίο αμυντικό δόγμα.

Τέλος στο πεδίο της ασφάλειας και παρά τις πρωτοβουλίες που έχουν αναληφθεί, πρέπει να γίνουν ακόμα πολλά, κυρίως όμως να αποκτήσουμε την αναγκαία εμπιστοσύνη μεταξύ μας ώστε να εδραιωθεί η Ένωση Ασφάλειας στην Ευρώπη. Και ακριβώς αυτό δεν έχουμε ακόμα καταφέρει να αναπτύξουμε ανάμεσά μας. 

Γιατί απλά, και αυτό ισχύει για όλες τις χώρες, το βαθύ κράτος εξακολουθεί να αντιστέκεται. Συνεχίζει να αντιμετωπίζει την ασφάλεια ως ένα αμιγώς εθνικό ζήτημα, ενώ όλες οι απειλές που αντιμετωπίζουμε είναι διασυνοριακές.

Οι πρόσφατες εμπειρίες μας αποδεικνύουν ότι η τρομοκρατία δεν γνωρίζει σύνορα. Όλοι, όμως, αναγνωρίζουν ότι η ασφάλεια των πολιτών μας και ασφάλεια των κοινωνιών μας αποτελούν, πάνω από όλα, κοινή πρόκληση.

Δεν πρέπει όμως να ξεχνάμε τι έχει επιτευχθεί τα δυο τελευταία χρόνια στους τομείς της ασφάλειας και της μετανάστευσης, ζητήματα για τα οποία όπως γνωρίζετε έχω την ευθύνη διαχείρισής τους εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Από την πρώτη στιγμή εντείναμε τις προσπάθειές μας και καταφέραμε σε χρόνο ρεκόρ να υιοθετήσουμε την Ευρωπαϊκή Ατζέντα για τη Μετανάστευση και την Ευρωπαϊκή Ατζέντα για την Ασφάλεια. 

Αναγνωρίζοντας τα κενά στην προστασία των ευρωπαϊκών εξωτερικών συνόρων, δημιουργήσαμε την Ευρωπαϊκή Συνοριοακτοφυλακή, που πλέον βρίσκεται σε πλήρη επιχειρησιακή ετοιμότητα. Θέσαμε επίσης σε εφαρμογή δράσεις για την αποτελεσματικότερη διαχείριση των εξωτερικών μας συνόρων.

Διασφαλίσαμε μια πιο αποτελεσματική πολιτική ασφάλειας, ενώ σε ό,τι αφορά το μεταναστευτικό δεν αντιμετωπίσαμε μόνο τις άμεσες ανάγκες αλλά προτείναμε και μια μακροπρόθεσμη στρατηγική. Για να έχει επιτυχία αυτή η στρατηγική είναι απαραίτητη η εφαρμογή της. Σε αυτόν ακριβώς τον τομέα πάσχουμε.

Πολλές κυβερνήσεις της ΕΕ διστάζουν ακόμα να ανταποκριθούν στις ευθύνες και τις υποχρεώσεις τους. Σήμερα έστειλα ένα πολύ ξεκάθαρο μήνυμα από τις Βρυξέλλες, ότι όλα τα Κράτη Μέλη πρέπει να τηρήσουν τις υποχρεώσεις τους, και μάλιστα εγκαίρως. Δεν υπάρχουν δικαιολογίες και προσχήματα. Ήρθε η στιγμή να αναλάβουν όλοι τις ευθύνες τους.

Ανήκω σε μια γενιά, όπως και οι περισσότεροι σε αυτή την αίθουσα, που έχει ζήσει τις σφραγίδες και τις ουρές κατά τον  έλεγχο των διαβατηρίων, ακόμα και την αβεβαιότητα, όταν διασχίζαμε τα ευρωπαϊκά σύνορα. Η Σένγκεν είναι το πιο απτό επίτευγμα της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Θα πρέπει να διατηρήσουμε και να την υπερασπιστούμε. Κατά τη διάρκεια των τελευταίων μηνών, έχουμε περάσει πολύ δύσκολες στιγμές, διότι τα κράτη μέλη πιστεύουν ότι είναι καιρός να επαναφέρουν τους συνοριακούς ελέγχους, και η μετανάστευση ήταν στο επίκεντρο των ανησυχιών τους. Αλλά η Σένγκεν συνεχίζει να υφίσταται, και αν καταρρεύσει, τότε αυτό θα σημαίνει την αρχή του τέλους της Ε.Ε. όπως την γνωρίζουμε.

Θα ήθελα να μοιραστώ μαζί σας την πρόσφατη, πριν τρεις ημέρες, προσωπική μου εμπειρία από την Τιφλίδα, στην οποία βρέθηκα για την αναγγελία της απόφασης σχετικά με την απελευθέρωση των θεωρήσεων για την Γεωργία. Την στιγμή της αναγγελίας, αντίκρισα στα πρόσωπα όλων, κυβερνητικών αξιωματούχων, δημοσιογράφων, εκπρόσωπων της κοινωνίας των πολιτών, δάκρυα συγκίνησης.

Για τους πολίτες της Γεωργίας αλλά και για πολλούς άλλους στην ευρύτερη ευρωπαϊκή περιοχή, η Ευρώπη είναι ακόμα ένα όνειρο, μια προσδοκία, ένα όραμα. Η ηγεσία τους θεωρεί χρέος της την Ευρωπαϊκή ολοκλήρωση.

Το όραμα των ανθρώπων αυτών μας υπενθυμίζει τη σημαίνει να είναι κανείς μέλος μιας Ένωσης ασφάλειας, σταθερότητας, ανεκτικότητας, αλληλεγγύης και ευημερίας.

Κάποιοι ανησυχούν για την εκχώρηση εθνικών αρμοδιοτήτων προς τις "Βρυξέλλες". Θέλω να είμαι ξεκάθαρος. Η Ευρώπη δεν είναι κάτι αφηρημένο. Και κάνω αυτή τη διευκρίνιση γιατί είναι εύκολο αλλά και ταυτόχρονα ανεύθυνο και λαϊκιστικό, να ασκούμε πάντα κριτική στους ευρωπαϊκούς θεσμούς. 

Ευρώπη είμαστε όλοι, κυβερνήσεις, πολιτικοί, πολίτες, πολιτικά κόμματα, επιχειρήσεις και επιχειρηματική κοινότητα, τα μέσα. Η επιτυχία του ευρωπαϊκού εγχειρήματος αποτελεί κοινή ευθύνη όλων. Πρέπει να μείνουμε ενωμένοι για να είμαστε ισχυροί.

Αυτό είναι το νόημα της ένωσης, να γινόμαστε καλύτεροι, μαζί. Στο πλαίσιο αυτό και ανταποκρινόμενοι στην υπόσχεσή μας, παρουσιάσαμε εχθές μαζί με τον Πρόεδρο Γιούνκερ τις σκέψεις μας για τον μέλλον της Ευρώπης, για να σηματοδοτήσουμε την έναρξη της διαδικασίας συζήτησης για το πως οραματιζόμαστε το μέλλον μας.

Έχουμε καταθέσει 5 σενάρια τα οποία δεν αποκλείουν το ένα το άλλο. Καταστήσαμε σαφές ότι δεν μπορούμε να θεωρούμε δεδομένο ό,τι έχουμε επιτύχει μέχρι σήμερα και ότι η καλύτερη επιλογή είναι να προχωρήσουμε ενωμένοι και τα 27 Κράτη Μέλη της ΕΕ. Δεν μπορούμε να διαιρεθούμε ή να κινηθούμε προς διαφορετικές κατευθύνσεις.

Δεν μπορούμε να γίνουμε μια Ομοσπονδιακή Ένωση αλλά μπορούμε να αποκτήσουμε ομοσπονδιακού τύπου λειτουργίες στο μεταναστευτικό και την ασφάλεια, την άμυνα, την οικονομία, την εξωτερική πολιτική.

Αυτή η προσέγγιση είναι και πάντοτε θα είναι σύμφωνη με με τις βασικές αρχές των Συνθηκών: των κοινών μας αξιών και της υποχρέωσής μας για αλληλεγγύη μεταξύ των πολιτών και των κρατών μελών.

Το καθήκον αυτό για αλληλεγγύη δεν αφορά μόνο στο μεταναστευτικό ή την ασφάλεια. Η αλληλεγγύη και η υπευθυνότητα θα πρέπει να είναι τα θεμέλια όλων των πολιτικών μας, από τις φυσικές καταστροφές, μέχρι την αντιμετώπιση της ανεργίας και την οικονομία.

Ο διάλογος για το μέλλον της Ευρώπης ξεκίνησε. Η πρόσκληση είναι ανοικτή προς όλους μας, να συμμετάσχουμε με ιδέες, προβληματισμούς και προτάσεις. Όχι μόνο με κριτική, αλλά και με εποικοδομητική συνεισφορά. Με προτάσεις για το πώς θα κρατήσουμε το Ευρωπαϊκό όραμα ζωντανό. Για το πώς θα βγούμε πιο ισχυροί μέσα από αυτές τη ζώνη πολιτικών, κοινωνικών και οικονομικών αναταράξεων.

Το Φόρουμ πραγματοποιείται σε έναν τόπο με ιστορική αναφορά, τους Δελφούς. Τα πάντα είναι ακριβώς ζήτημα ορθής ερμηνείας των μηνυμάτων της ιστορίας και της προσαρμογής τους στις σημερινές προκλήσεις.

Σε αντίθετη περίπτωση, διακινδυνεύουμε να βιώσουμε αυτό που η γενιά μας είχε την τύχη να μη βιώσει, την αβεβαιότητα, τη διαίρεση, και ποιος ξέρει, ακόμα και συρράξεις.

Ο Μαρξ είπε ότι η ιστορία επαναλαμβάνεται. Έκανε λάθος. Οι άνθρωποι επαναλαμβάνουν την ιστορία γιατί πολύ απλά δεν την μελετούν και δεν διδάσκονται από αυτή.

Οι λαϊκιστές σήμερα προσπαθούν να μας μιλήσουν για μια διαφορετική εκδοχή της ιστορίας, μια διαφορετική εκδοχή της αλήθειας.

Αλλά οφείλουμε να μάθουμε από τα διδάγματα του παρελθόντος, και επίσης να συνειδητοποιήσουμε ότι η ιστορία δεν τελειώνει.

Η μεγαλύτερη απειλή για τη σταθερότητα και την ευημερία σήμερα είναι να θεωρήσουμε ότι η δημοκρατία μας είναι δεδομένη, και να υποτιμήσουμε τη δυνατότητα επανεμφάνισης ολοκληρωτικών καθεστώτων.

Δεν πρέπει ποτέ να επιτρέψουμε στις φωνές του εθνικισμού, του λαϊκισμού και της ξενοφοβίας να κυριαρχήσουν.

Και επειδή βρισκόμαστε στους Δελφούς, και οι χρησμοί πάντα προκαλούσαν σύγχυση αλλά έκρυβαν και αλήθειες, θα μου επιτρέψετε να μην κλείσω την ομιλία μου με έναν χρησμό, ακριβώς για να μην προκαλέσω σύγχυση. Το μήνυμά μου είναι ξεκάθαρο.

Έχουμε εισέλθει σε μια περίοδο υπαρξιακής αναζήτησης για την Ευρώπη. Είτε, εμείς, ως Ευρωπαίοι, θα χτίσουμε μαζί το κοινό μας μέλλον, ή θα επιστρέψουμε στο σκοτεινό μας παρελθόν.

Και θα βρεθούμε υπόλογοι απέναντι στις επερχόμενες γενεές, οι οποίες δεν θα μας συγχωρήσουν ποτέ.

Διαδώστε το!

glqxz9283 sfy39587stf02 mnesdcuix8
sfy39587stf03
sfy39587stp15