Είναι πλέον καιρός η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εκπληρώσει τον θεμελιώδη της ρόλο ως κινητήρια δύναμη της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης και να αναλάβει δράση απέναντι στις μεγάλες προκλήσεις της εποχής μας.
Και η μετανάστευση είναι μία από αυτές τις μεγάλες προκλήσεις. Πέρσι πάνω από 620.000 άτομα αναζήτησαν προστασία στην Ευρώπη.
Ο πραγματικά μεγάλος αυτός αριθμός των 620.000, θα φαντάζει σχετικά μέτριος, αν λάβουμε υπόψη τους αριθμούς που ήδη καταγράφονται για το 2015. Από τις αρχές του έτους, 70.000 αιτήσεις ασύλου υποβάλλονται κάθε μήνα στην ΕΕ. Περισσότεροι από 80.000 μετανάστες έχουν φτάσει στις ακτές μας.
Επιτρέψτε μου να είμαι πολύ σαφής: αυτό δεν οφείλεται σε κάποιο “παράγοντα έλξης”. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι η περιοχή μας γειτνιάζει άμεσα με τρίτες χώρες στις οποίες επικρατεί περίοδος αστάθειας. Και η Ευρώπη θεωρείται καταφύγιο σε περιόδους κρίσης.
Είναι καιρός να αναλάβουμε τις ευθύνες μας γι ‘αυτό. Συνειδητοποιώντας ότι πρέπει να ξεκινήσουμε να δρούμε από κοινού στην Ευρώπη.
Η Ατζέντα που έχουμε υιοθετήσει είναι ακόμη πιο φιλόδοξη: προτείνουμε να ενεργήσουμε από κοινού στην παγκόσμια σκηνή, διότι η διαχείριση της μεταναστευτικής κρίσης αποτελεί κοινή ευθύνη για όλο την υφήλιο.
Η έγκριση, τη Δευτέρα 18 Μαΐου, από το Συμβούλιο της Ε.Ε., ναυτικής επιχείρησης στη Μεσόγειο στο πλαίσιο της Κοινής Πολιτικής Ασφάλειας και Άμυνας και οι προσπάθειες της Federica Mogherini για υιοθέτηση αντίστοιχης απόφασης από τον ΟΗΕ, θα επιτρέψουν στην Ευρώπη να λάβει αποφασιστικά μέτρα κατά των διακινητών. Παράλληλα επιβεβαιώνει κατά τρόπο παραδειγματικό την παγκόσμια διάσταση και ανάγκη αντιμετώπισης του ζητήματος.
Αυτή η προσπάθεια είναι μέρος του σχεδίου άμεσης δράσης που προτείνει η Ευρωπαϊκή Ατζέντα, προκειμένου να αντιμετωπιστεί η πίεση στα κράτη μέλη στην περιοχή της Μεσογείου και να αποτελέσει μια άμεση και σταθερή συνέχεια στις διαβουλεύσεις και σχεδιασμούς του Κοινοβουλίου και των Ευρωπαίων Αρχηγών κρατών και των κυβερνήσεων.
Ο τριπλασιασμός των κοινών επιχειρήσεων της Frontex, Τρίτων και Ποσειδών, και η υιοθέτηση ενός σχεδίου δράσης για την καταπολέμηση των διακινητών, μέσω των οποίων ενισχύουμε τις δυνατότητές μας να σώζουμε ζωές, απαντούν σε δύο θεμελιώδεις και απλές ερωτήσεις που παρέμεναν ανοιχτές.
Το πρώτο ερώτημα είναι: “Τι θα κάνουμε με εκείνους που διασώζουμε;”
Συναισθανόμαστε ότι ήρθε η ώρα να δοθεί μια πραγματική ευρωπαϊκή απάντηση σε αυτές τις θεμελιώδεις και απλές ερωτήσεις. Η ώρα όπου κάθε κράτος μέλος θα αναλάβει το μερίδιο ευθύνης που του αναλογεί, προκειμένου να ανταποκριθεί στις θεμελιώδεις αξίες του ανθρωπισμού και της αλληλεγγύης, στις οποίες εδράζεται η Ένωσή μας.
Γι ‘αυτό την επόμενη εβδομάδα, η Επιτροπή θα προτείνει την ενεργοποίηση του άρθρου 78 (3) της Συνθήκης . Πρόκειται για ένα μηχανισμό αντιμετώπισης εκτάκτων καταστάσεων, όπως αυτές που βιώνουμε σήμερα: “μια ξαφνική εισροή υπηκόων τρίτων χωρών».
Ο μηχανισμός θα επιτρέψει τη μεταφορά εκείνων που έχουν ανάγκη προστασίας από τα κράτη μέλη που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή -τα κράτη μέλη υποδοχής- προς τα άλλα κράτη μέλη.
Στη διάρκεια των τελευταίων ημερών, μετά την έγκριση της Ατζέντας έχω ακούσει πολλές διαμαρτυρίες ότι αυτό το σύστημα είναι πολύ προσανατολισμένο προς και εξυπηρετεί τη Μεσόγειο (Μεσογειοκεντρικό). Επιτρέψτε μου να είμαι πολύ σαφής: ο μηχανισμός για έκτακτες καταστάσεις δεν αφορά μόνο την τρέχουσα κατάσταση αλλά και μελλοντικές καταστάσεις πίεσης, όπου αυτή προκύψει.
Αυτοί που θα βοηθήσουν σήμερα, θα είναι εκείνοι που αύριο μπορεί να χρειαστούν βοήθεια. Νομίζω ότι αυτό σημαίνει αλληλεγγύη στην πράξη.
Το δεύτερο ερώτημα είναι: “Τι θα κάνουμε με αυτούς που σήμερα απευθύνονται στις υπηρεσίες των διακινητών, προκειμένου να αναζητήσουν την προστασία που δικαιούνται;”
Εφόσον είμαστε αποφασισμένοι για τη αντιμετώπιση των διακινητών, μέχρι του σημείου που απευθυνόμαστε στο Συμβούλιο Ασφαλείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, πρέπει να είμαστε εξίσου αποφασισμένοι και υπεύθυνοι προκειμένου να διασφαλίσουμε εναλλακτικές και νόμιμες οδούς προς την Ευρώπη, των ενδιαφερομένων για προστασία.
Και πάλι, αυτό είναι μια προσπάθεια στην οποία η Ευρώπη πρέπει να ενεργήσει ενιαία. Με μια κοινή και συνεκτική προσέγγιση.
Αυτός είναι ο λόγος που η Επιτροπή έχει προτείνει ένα πρόγραμμα επανεγκατάστασης, μεταφέροντας 20.000 πρόσφυγες στην Ευρώπη από τρίτες χώρες, επιδεικνύοντας την τόσο αναγκαία αλληλεγγύη στα γειτονικά μας κράτη που δοκιμάζονται από την κρίση και τα κύματα των προσφύγων και εκτοπισμένων από τη Συρία και τη Λιβύη.
Η Επιτροπή θα διαθέσει € 50 εκατομμύρια, προκειμένου να στηρίξει τα κράτη μέλη.
Οι δύο αυτοί μηχανισμοί θα πρέπει να βασίζονται σε έναν “μηχανισμό κατανομής” (distribution key) που αναπτύχθηκε με βάση αντικειμενικά και σαφή κριτήρια. Είμαι έτοιμος να συζητήσω αυτά τα κριτήρια, αλλά ας είμαστε σαφείς. Δεν πρέπει να κρυβόμαστε πίσω από αυτή τη συζήτηση για να μην κάνουμε τίποτα.
Πέρα από τις άμεσες δράσεις, η Ευρωπαϊκή Ατζέντα για τη Μετανάστευση ανταποκρίνεται επίσης στις πιο θεμελιώδεις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η ευρωπαϊκή κοινωνία.
Είναι ένα πρόγραμμα που εξετάζει μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα τη δημιουργία μιας πραγματικά κοινής ευρωπαϊκής πολιτικής για τη μετανάστευση στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Οι τέσσερις άξονες γύρω από τις οποίες αναπτύσσεται η Ευρωπαϊκή Ατζέντα για τη Μετανάστευση, σύμφωνα με τις προτεραιότητες που προσδιορίστηκαν από τον Πρόεδρο Γιούνκερ στις Πολιτικές Κατευθυντήριες Οδηγίες του είναι :
1. Ενίσχυση των μέσων για την καταπολέμηση της παράτυπης μετανάστευσης: η Επιτροπή θα εγκρίνει την επόμενη εβδομάδα ένα σχέδιο δράσης για την αντιμετώπιση των διακινητών και θα ενισχύσει τον ρόλο της Frontex σε επιχειρήσεις επαναπατρισμού.
2. Διασφάλιση των μεταναστών που χρήζουν διεθνούς προστασίας: η Επιτροπή θα προωθήσει και θα παρακολουθεί την πλήρη εφαρμογή του Κοινού Ευρωπαϊκού Συστήματος Ασύλου και θα λάβει μέτρα σε περιπτώσεις αυθαιρεσιών.
3. Ενίσχυση της από κοινού διαχείρισης των εξωτερικών συνόρων μας μέσα από την ενδυνάμωση της Frontex και την ανάπτυξη συνεκτικότερων προδιαγραφών, για την υλοποίηση των σχετικών δράσεων.
4. Το δημογραφικό πρόβλημα αλλά και η ανάγκη εύρεσης ατόμων με
δεξιότητες στην ΕΕ καταδεικνύουν ότι η νόμιμη μετανάστευση είναι παράγοντας των μελλοντικών μας προοπτικών. Η Επιτροπή προτίθεται να αναπτύξει μια νέα πολιτική για τη νόμιμη μετανάστευση αρχίζοντας με την αναθεώρηση της οδηγίας για τη λεγόμενη ‘Μπλε Κάρτα’.
Η αρχή είναι πολύ απλή. Η Ευρώπη θα βοηθήσει όσους έχουν ανάγκη και θα προσπαθήσει να προσελκύσει εκείνους που χρειάζεται, αλλά αυτό θα πρέπει να αντισταθμίζεται από την έντονη και στοχευμένη δράση εναντίον εκείνων που προσπαθούν να δράσουν καταχρηστικά σε βάρος του συστήματός μας.
Όπως είπα στόχος μας είναι να δώσουμε μια ολοκληρωμένη απάντηση, η οποία θα λαμβάνει υπόψη της και τις τεράστιες δημογραφικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ευρώπη.
Ενώ ο πληθυσμός των κατοίκων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που βρίσκονται σε ηλικία εργασίας (και δυνητικά εργασιακά ενεργών) θα μειωθεί κατά 17,5 εκατομμύρια, η ενίσχυσή του με ξένο ειδικευμένο εργατικό δυναμικό θα είναι σημαντική για την οικονομική ανάπτυξη της Ευρώπης.
Η Ατζέντα αφορά σε συγκεκριμένες ενέργειες και πρωτοβουλίες, οι οποίες είναι ρεαλιστικές και μπορούν να εφαρμοστούν, αν όλοι συμμετέχουν με συνέπεια σε αυτή την κοινή προσπάθεια. Γι ‘αυτό, χρειάζομαι την υποστήριξη του Κοινοβουλίου, το οποίο ήταν πάντα στην πρώτη γραμμή υποστηρίζοντας την αληθινή και αποτελεσματική αλληλεγγύη.
Πέρα από την πλήρη αξιοποίηση του υφιστάμενου συστήματος, η Ατζέντα περιλαμβάνει ιδέες και πρωτοβουλίες για την εμβάθυνση της ευρωπαϊκής συνεργασίας στον τομέα της μετανάστευσης. Περιλαμβάνει ιδέες, όπως η δημιουργία μιας ενιαίας ευρωπαϊκής διαδικασίας λήψης αποφάσεων για την παροχή ασύλου ή ενός Ευρωπαϊκού Συστήματος Συνοριακών Φρουρών.
Κυρίες και κύριοι βουλευτές, ανυπομονώ να ακούσω τις τοποθετήσεις σας.