Οι αυτο-καταγγελίες της ελληνικής Κυβέρνησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση επέσυραν, ασφαλώς, αρνητικές συνέπειες. Μακροπρόθεσμα, όμως, ο κ. Παπανδρέου, έστω ακουσίως και εν αγνοία, ίσως ξεκίνησε μια διαδικασία η οποία ενδέχεται να συμφιλιώσει την Ελλάδα με όσα αρνείται επί τριάντα χρόνια.
Όσο οι ελληνικές κυβερνήσεις συνεκάλυπταν την πραγματικότητα, η Ευρωπαϊκή Ένωση μπορούσε να μεταφέρει το πρόβλημα της ελληνικής οικονομίας ad calendas graecas. Μετά τις δηλώσεις Παπανδρέου και την επακόλουθη αντίδραση των αγορών, αναγκάζεται να χειριστεί μίαν εξαιρετικά λεπτή κατάσταση.
Πόροι για τη διάσωση της ελληνικής οικονομίας βρίσκονται∙ λείπουν, όμως, τα προσχήματα. Εκτός από την οργίλη αντίδραση των Γερμανών ψηφοφόρων, μία «αναίμακτη» διάσωση της Ελλάδος θα δημιουργήσει δεδικασμένο για άλλες χώρες. Κατάρρευση της ελληνικής οικονομίας δεν αντιμετωπίζεται ως σοβαρό ενδεχόμενο∙ επομένως, ασκούνται ισχυρές πιέσεις στην ελληνική κυβέρνηση για εξυγίανση των οικονομικών της. Περισσότερο από την ουσία, ενδιαφέρει το μήνυμα προς τα έξω: η όποια βοήθεια δεν θα δοθεί ανωδύνως.
Είναι αμφίβολο αν οι υπεύθυνοι της Ευρωπαϊκής Ένωσης αντιλαμβάνονται το βάθος της ελληνικής σήψης. Οι αλλεπάλληλες κοινωνικές εκρήξεις, δύσκολα διαχειρίσιμες καθώς οι μηχανισμοί επιβολής του νόμου είναι αχρηστευμένοι, εγείρουν εφιάλτες στον ευρωπαϊκό ορίζοντα. Πίσω από την οικονομική κρίση του Ιανουαρίου 2010, διαφαίνεται η ανάμνηση του Δεκεμβρίου 2008. Μετά από την απειλή της χρεωκοπίας, οι Ευρωπαίοι ηγέτες θα αρχίσουν να φοβούνται γιουγκοσλαβικές εξελίξεις στην Ελλάδα! Για να αποφύγουν έναν τέτοιο εξευτελισμό, θα αναγκαστούν να μειώσουν τις πιέσεις. Εντέλει θα συνειδητοποιήσουν ότι το ελληνικό πρόβλημα δεν είναι απλώς οικονομικό, αλλά πολύ ευρύτερο.
Έρχονται καιροί χαλεποί, όπου θα δοκιμαστούν σοβαρά οι εσωτερικές ισορροπίες στην Ελλάδα, καθώς και οι σχέσεις ανάμεσα στην Ελλάδα και την Ευρωπαϊκή Ένωση. Προϋποθέσεις για μια διεξοδική διαχείριση των δυσκολιών αυτών απουσιάζουν, καθώς ούτε το Κράτος ούτε η Κοινωνία έχουν προετοιμαστεί σχετικά. Η διακυβέρνηση Παπανδρέου έχει ήδη δείξει τα όρια ενός κόμματος, μόνο κεφάλαιο του οποίου απομένει το όνομα του ιδρυτή του.
Σε περιόδους κρίσης ανατρέπονται καταστάσεις που έμοιαζαν ακλόνητες. Πολιτικές πρωτοβουλίες, αδιανόητες στο παρελθόν, αξιοποιούνται. Όσο η κρίση βαθαίνει, θα μετατρέπεται σε ευκαιρία. Η απελπισία της κοινής γνώμης στην Ελλάδα θα διασταυρωθεί με τη διαπίστωση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ότι δεν αρκεί να τροφοδοτεί με χρήμα την Ελλάδα. Ο συνδυασμός εντόπιας πολιτικής ωρίμανσης, με, για πρώτη φορά, ενδεχόμενο ουσιαστικό ευρωπαϊκό ενδιαφέρον θα επιτρέψει να σχηματιστεί η κρίσιμη μάζα για να ανατραπεί το γηρασμένο κλίμα της Μεταπολίτευσης.
Όμως, οι αντικειμενικές αυτές συνθήκες δεν αρκούν. Χωρίς την κατάλληλη ηγεσία, η ευκαιρία θα χαθεί, βυθίζοντας τη χώρα ακόμη βαθύτερα στην παρακμή. Στο υφιστάμενο πολιτικό τοπίο, η ανανεωμένη ηγεσία της Νέας Δημοκρατίας έχει επωμιστεί μεγαλύτερη ιστορική ευθύνη από όσες και όποιες ομάδες διηύθυναν τη χώρα από τη Μεταπολίτευση και εξής. Οφείλει, επομένως, να αξιοποιήσουμε στο μέγιστο την περίοδο του inter-regnum, την οποία διανύουμε.
Πολιτική δεν μπορεί να ασκηθεί χωρίς οργανωμένες και συνειδητές δυνάμεις. Το παλαιό κόμμα έχει διαβρωθεί από το επικρατήσαν φθοροποιό ύφος και ήθος∙ το ζητούμενο δεν συντελείται με «ήπια προσαρμογή». Αν η νέα ηγεσία αποτύχει να μεταμορφώσει άρδην το κόμμα κατά τους επόμενους μήνες, θα απολέσει όχι μόνο μια μάχη, αλλά τον πόλεμο.
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες, αργά ή γρήγορα, θα αναγνωρίσουν στην καθ΄ ημάς οικονομική κρίση την κορυφή ενός παγόβουνου που απειλεί να μετατρέψει την Ένωση σε Τιτανικό∙ επομένως, θα αποκτήσουν αύξον ενεργό ενδιαφέρον για την ελληνική πολιτική. Η ηγεσία της Νέας Δημοκρατίας, πρέπει να αξιοποιήσει το ενδιαφέρον αυτό: να εξασφαλίσει, ήδη ως αντιπολίτευση, τη στήριξη της Ευρώπης στο μεταρρυθμιστικό της έργο και να αναδείξει τη σημασία της προσπάθειας αυτής για τη Νότιο-Ανατολική Ευρώπη.
Ο τρέχων κυβερνητικός λόγος εξ αρχής απεκάλυψε και θα συνεχίσει να αποκαλύπτει τις εσωτερικές του αντιφάσεις. Η Νέα Δημοκρατία, απηλλαγμένη επί τέλους από αντιδεξιά σύνδρομα, μπορεί να εμπνεύσει ελπίδα και εμπιστοσύνη στους Έλληνες, ανακαλώντας την εθνική υπερηφάνεια και τον πατριωτισμό.
Ημ/νία Δημοσίευσης: Τρίτη, 23 Φεβρουαρίου 2010