Κύριο άρθρο Εφημ. Εστία
Απίστευτες οι ομοιότητες με τα σημερινά
Η ιστορία επαναλαμβάνεται με διαβολικό τρόπο. Παραθέτουμε σήμερα τα κυριότερα σημεία άρθρου με τίτλο «Ελησμονήσαμεν ότι είμεθα πτωχοί» του συνεργάτη της «Εστίας» Ανδρέα Σκέφερη, το οποίο είχε δημοσιευθεί τον Μάιο του 1932, όταν το ελληνικό κράτος είχε οδηγηθεί και πάλι σε πτώχευση. Ιδού τι ακριβώς εγράφετο:
«Αργά κάπως, με καθυστέρησιν, η οποία θα ημπορούσε να χαρακτηρισθεί ως αδικαιολόγητος, ο πολύς κόσμος εν Ελλάδι αντελήφθη την σοβαρότητα της οικονομικής μας καταστάσεως και με την ανησυχίαν του εξελισσομένην συχνά εις βαθμόν πανικού, σπεύδει να εξασφάλισει κατά το δυνατόν το προϊόν πολυετών κόπων εκ φόβου μήπως το ιδή εξανεμιζόμενον.
Και όμως, παρ’ όλην αυτήν την κατάστασιν, η αλήθεια εξακολουθεί να μη λέγεται εις τον άτυχή Λαόν, ο οποίος αφήνεται να πιστεύει ότι αιτία της κακοδαιμονίας μας είναι η διεθνής οικονομική κρίσις, η πτώσις της λίρας και άλλοι ίσως λόγοι, ποτέ όμως τα σφάλματα, τα οποία όλοι μας -κυβερνήται και Λαός- διεπράξαμεν εν Ελλάδι.
Πρέπει να είμεθα ειλικρινείς και να ομολογήσωμεν ότι η πτώσις της αγγλικής λίρας μας εξύπνησε μόνον από τον μακάριον ύπνον, εις τον οποίον είχομεν παραδοθή και μας έκαμε να αντιληφθώμεν ότι το κάλυμμα της δραχμής μας είχε μειωθεί επικινδύνως και ότι άνευ εξωτερικού δανείου η χρεωκοπία ήτο αναπόφευκτος. Αλλοίμονον όμως εις τα κράτη εκείνα, τα οποία εξαρτούν την οικονομικήν των υπόστασιν από την εξεύρεσιν εξωτερικού δανείου την τελευταίαν στιγμήν!
Όχι, δεν είναι η διεθνής οικονομική κρίσις και η πτώσις της λίρας οι λόγοι της οικονομικής μας καταστροφής. Ο μοναδικός λόγος της εθνικής αυτής συμφοράς είναι η αλόγιστος σπατάλη του ιδιωτικού και δημοσίου χρήματος. Η διπλή αυτή αιμορραγία απεστράγγισε τον εθνικόν οργανισμόν.
Η χώρα μας υπήρξεν ανέκαθεν χώρα πτωχή και οι κάτοικοι αυτής εζων με την παροιμιώδη γνωστήν εις όλους μας λιτότητα. Μετά τον άτυχή πόλεμον του ’97 και την χρεωκοπίαν, ήρχισεν η ιδιωτική και δημοσία περισυλλογή με λαμπρά αποτελέσματα. Όμως κατά την τελευταίαν δεκαετίαν τα πράγματα ανετράπησαν. Παρά την Μικρασιατικήν καταστροφήν και την είσροήν εις την χώραν μας ενός και ημίσεος εκατομμυρίου πεινώντος πληθυσμού, η πατροπαράδοτος λιτότης του Ελληνικού λαού μετεβλήθη εις μανίαν σπατάλης!
Το κράτος ώφειλε διά περιοριστικών μέτρων νι επιβάλη κάποιαν νοικοκυρωσύνην. Αλλά τα μέτρα ταύτα ελήφθησαν την τελευταίαν στιγμήν. Έτσι, ο Ελληνικός λαός αφέθη να σπαταλήση όλα τα αποθέματα του.
Άνω των τριών εκατομμυρίων λιρών υπολογίζεται ότι εξήχθησαν κατά την τελευταίαν τριετίαν δι’ αγοράν αυτοκινήτων. Εκατομμύρια εξήχθησαν δι’ αγοράν γραμμοφώνων, δίσκων, ραδιοφώνων, αρωμάτων, καλλυντικών, κρυστάλλων κ.λπ.
Υπάρχουν εκθέσεις των διευθυντών των Υποκαταστημάτων της Εθνικής Τραπέζης προς την Αγροτικήν ότι καθ’ ας ημέρας εγίνοντο χορηγήσεις καλλιεργητικών δανείων, παρετηρείτο μεγάλη κατανάλωσις ειδών πολυτελείας εις τα εμπορικά καταστήματα της πρωτευούσης του Νομού!
Αι χωρικαί δεν υφαίνουν πλέον, ούτε ράπτουν ή κεντούν μόναι τους την ενδυμασίαν των, όπως άλλοτε. Αλλά ράπτονται εις την μοδίστραν της πόλεως και το γοβάκι από λουστρίνι με το ψηλό τακούνι δεν είναι ασύνηθες θέαμα και εις τα ορεινότερα των χωρίων μας. Η εργατική και αστική οικογένεια εξέφυγεν από τον στενόν κύκλον της πατροπαράδοτου ελληνικής λιτότητος. Θέλει να ζήση την ζωήν της!
Τί σημαίνουν όλα αυτά; Είμεθα πλούσιοι; Όχι, αλλά τότε; Είναι η φυσική πρόοδος, θα ισχυρισθούν κάποιοι. Δεν είναι δυνατόν νι σταματήσωμεν την πρόοδον. Όμως ποιός θα πληρώνη τα έξοδα της προόδου; Την απάντησιν μας την έδωσαν οι ξένοι τελευταίως. Ηρνήθησαν να μας δανείσουν!
Σφάλματα επί σφαλμάτων τόσον εκ μέρους του κράτους όσον και εκ μέρους των ιδιωτών συνετέλεσαν ώστε να φθάσωμεν εις το κρίσιμον σημείον μιας οικονομικής καταστροφής. Διά την επούλωσιν των πληγών της θα χρειασθή χρόνος πολύς, κατά τον οποίον θα στερηθώμεν όχι μόνον των χθεσινών περιττών απολαύσεων, αλλά και των απαραιτήτων στοιχειωδών μέσων της συντηρήσεως μας.
Και τούτο διότι είχομεν λησμονήσει ότι είμεθα ανέκαθεν πτωχοί και ότι την πρόοδον χάριν της οποίας εσπαταλήσαμεν τα ολίγα αποθέματά μας δεν έπρεπε να την επιζητήσωμεν με άλματα, αλλά με βήμα σημειωτόν διά νι είναι διαρκής και σταθερά. Δυστυχώς οι οικονομικοί νόμοι είναι αδυσώπητοι».
Άραγε υπάρχει τίποτε που μπορούμε να προσθέσουμε εμείς σήμερα; Μάλλον όχι. Μόνον οι ημερομηνίες αλλάζουν. Ό,τι εγράφη το έτος 1932, θα μπορούσε να ξαναγραφεί αυτούσιο σήμερα.
Ημερομηνία Δημοσίευσης: Παρασκευή, 17 Ιανουαρίου 2014
«Η ανάρτηση των άρθρων με ιδιαίτερο ενδιαφέρον δεν σημαίνει και απόλυτη ταύτιση με το περιεχόμενο των ιδεών του αρθρογράφου. Τα άρθρα αξιολογούνται ως ενδιαφέροντα για προβληματισμό.»