Tου Βασίλη Τσεμάνη, Εφημερίδα Εστία
Η νέα μάστιγα των ελληνικών πόλεων είναι το graffiti. Παντού graffiti. Υπάρχει λύση; Φυσικά και υπάρχει. Αρκεί να συνειδητοποιήσουμε το πρόβλημα. Να βάλουμε βαθιά μέσα στην καρδιά μας το πόσο καταστρεπτική είναι για κάθε πολιτισμένο άνθρωπο αυτή η νέα ρύπανση. Τα σκουπίδια έρχονται και φεύγουν. Η ηχορύπανση επίσης. Ακόμα και το νέφος. Τα graffiti δεν φεύγουν μόνα τους.
Αυτή η νέα μόδα-μόλυνση των τοίχων δημοσίων χώρων και όχι μόνο. Σχολείων, πανεπιστημίων, δικαστικών μεγάρων, δημαρχείων, ακόμη και ναών. Με ψευτο-ζωγραφικές και γραμμένα συνθήματα, ύβρεις και άναρχο-ηλιθιότητες. Δυστυχώς ανθρώπινο χέρι (και βούρτσα και …άσπρες μπογιές) πρέπει να τα απαλείψει όλα αυτά, με τις οίδε ποιο κόστος. Για να σωθεί ο στοιχειώδης πολιτισμός μας.
Αν προσέξουμε πιο πολύ θα βρούμε απίστευτες «βρωμιές» σε χιλιάδες τοίχους σπιτιών, προσόψεις μαγαζιών, κτίρια του …ΟΤΕ, όπως στην Καλαμάτα, κοντά στη μοναδική μαρίνα της. Η τρέλα αυτή των «ζωγράφων» του δρόμου έχει πάρει διαστάσεις επιδημίας και δεν βλέπω κανέναν υπεύθυνο για τα κοινά να αντιδρά. Που είναι οι Αρχιτεκτονικοί σύλλογοι, οι Πρυτάνεις τεχνικών σχολών ή οι Καλές Τέχνες, οι πραγματικοί ζωγράφοι, οι οικολόγοι, οι περιβαλλοντολόγοι; Μόνο ο Ασωπός είναι το πρόβλημα;
Δεν βλέπω διαμαρτυρίες από τις διάφορες …αριστεροειδείς οργανώσεις, που σκίζονται για τα δικαιώματα των εργατών αλλά δεν βρίσκουν ένα λόγο για τις άθλιες διαβάσεις πεζών, από όπου περνάν οι ίδιοι αυτοί εργάτες και όχι μόνο, που υποτίθεται ότι προστατεύουν. Τέτοιες εικόνες μόνο στο Χάρλεμ της Ν. Υόρκης του 1950 έβρισκες. Και το Μπρόνξ των Πορτορικανών. Ή μήπως όλα αυτά είναι αστικές φαντασίες και δάκτυλος …ξένων;
Αν πρόκειται για τοίχους τύπου Μετσόβιο Πολυτεχνείο (κλείνει τριάντα τόσα χρόνια το αισθητικό μακελειό της περιοχής) ή τα ΤΕΙ στο Αιγάλεω, να δεχθώ τη μανία των νέων που επιθυμούν την ανατροπή της αστικής τάξης, λες και υπάρχει και άλλη. Με αρκετό σπρώξιμο πολιτικών παρατάξεων που εξυπηρετούν άλλους σκοπούς – την υφαρπαγή της εξουσίας. Μανία νέων που σε συντριπτική πλειοψηφία προέρχονται από αυτήν την ίδια αστική τάξη. Ακούγεται παραλογισμός αλλά έτσι είναι.
Και καλά τα πανεπιστήμια, τα δικαστήρια, τα δημαρχεία ακόμη και τα λιμάνια που γεμίζουν άναρχα graffiti σιγά-σιγά. Τα τραίνα του Προαστιακού τι φταίνε που τα χρυσοπληρώσαμε; Τα βαγόνια του Μετρό που ακόμα χρωστάμε, το… απορριμματοφόρο της Φιλοθέης; Τμήματα των εθνικών οδών, κάθε γωνιά κεντρικών δρόμων της Αθήνας σαν την Πατησίων, την Ασκληπιού (δρόμος που μένει ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας) ακόμη και η Στοά του Αττάλου στο Μοναστηράκι – Θησείο, όπως φαίνεται από την Αδριανού. Αν είστε εκεί και δείτε να περνάει ο ηλεκτρικός σιδηρόδρομος, βρώμικος όσο δεν παίρνει με graffiti με φόντο τον αρχαίο τοίχο της Στοάς με graffiti επίσης, σου έρχεται ναυτία. Με χιλιάδες τουρίστες να περπατούν για να δουν την Πλάκα.
Όλα αυτά ίσως μέχρι σήμερα δεν φαίνονταν τόσο. Ή δείχναμε μεσογειακού τύπου ανοχή και αδιαφορία. Τώρα με την κρίση ο κόσμος περπατά πιο πολύ. Σκέπτεται. Στεναχωριέται. Προσέχει το χάλι μας. Δεν είναι μόνο μπουζούκια η Ελλάδα και ποδόσφαιρο. Παντού τριγύρω κλειστοί και εγκαταλελειμμένοι χώροι εργασίας, παλιά εργοστάσια, εμπορικά κέντρα ημι-άδεια, αθλητικά γήπεδα παραδομένα στο έλεος των χούλιγκανς και των …παραγόντων τους. Τι να πρωτοπεί κανένας και τι να πρωτοκάνει.
Χρειάζεται γιγαντιαία προσπάθεια και πολλά χρήματα για να ξαναγίνουμε στοιχειωδώς πολιτισμένοι. Αυτή είναι η πραγματική πτώχευση. Όχι μόνο οι τράπεζες. Τουλάχιστον αν είναι να ξεκινήσουμε και πάλι από την αρχή (ανάπτυξη και τα τοιαύτα), να προσέξουμε την βιτρίνα της πόλης. Τους τοίχους της. Τους πολιτιστικούς θεσμούς της. Χρειάζεται πιθανότατα επέμβαση και του ιδίου του πρωθυπουργού, που ήταν κάποτε -έστω για μικρό διάστημα– Υπουργός Πολιτισμού. Πρέπει τα σκουπίδια αυτά των τοίχων να βρουν τη χωματερή τους.
Ας κρατήσουμε μερικές «ζωγραφισμένες» επιφάνειες που αξίζουν ενδεχομένως καλλιτεχνικά, σαν δείγμα γραφής. Σαν τα κομμάτια του τείχους του Βερολίνου που πήραν το δρόμο τους για τα Γερμανικά μουσεία μοντέρνας τέχνης. Τέτοια graffiti μάλιστα. Είχαν κι έχουν ένα σκοπό. Να αφυπνίσουν μια ολόκληρη κοινωνία που ζητούσε την ελευθερία της, να υμνήσουν τους νεκρούς της. Μακάρι και σε μας να υπήρχε κάτι τέτοιο. Δυστυχώς δεν υπάρχει.
Ό,τι και να γίνει, νεκροκεφαλές στο Μαρούσι, πίθηκοι, ελέφαντες, χταπόδια και αραβουργήματα παλαβοειδή, δεν μπορούν πλέον να γίνονται ανεκτά. Θα ξεσηκωθούν κάποτε οι συνειδήσεις μας, πως τα επιτρέψαμε όλα αυτά. Αν η νομοθεσία δεν βοηθάει να αντιμετωπίσουμε τα graffiti, να την αλλάξουμε. Δεν χρειάζονται τιμωρίες και ποινές. Έλεγχος χρειάζεται και μοίρασμα ευθυνών. Τουλάχιστον να μάθουμε και να ξέρουμε ποιος είναι ποιος και γιατί. Και καλά οι πολιτικοί μας ίσως έχουν χιλιάδες άλλα πράγματα να σκεφτούν. Οι δήμαρχοι όμως; Οι αντιδήμαρχοι περιβάλλοντος και πολιτισμού τι κάνουν; Γιορτές μόνο;
Και μία καλή είδηση. Μαθαίνω ότι ο δήμος Καστοριάς και το πολιτιστικό του τμήμα σκέφτονται σοβαρά να προστατέψουν την πόλη από τα graffiti. Μακάρι να το πετύχουν. Υπάρχει και προηγούμενο ευπρεπισμού και καλλωπισμού των χώρων των σχολείων της περιοχής από τους ίδιους τους μαθητές και τους καθηγητές τους. Θα θεσπίσουν, λένε, και βραβεία μεταξύ των μαθητών για την προσπάθειά τους αυτή. Αμήν και πότε.
Ημερομηνία Δημοσίευσης: Τετάρτη 29 Μαίου 2013
«Η ανάρτηση των άρθρων με ιδιαίτερο ενδιαφέρον δεν σημαίνει και απόλυτη ταύτιση με το περιεχόμενο των ιδεών του αρθρογράφου. Τα άρθρα αξιολογούνται ως ενδιαφέροντα για προβληματισμό.»